Yangın Uygunluk & Ruhsat Mevzuatı
Türkiye’de yangın güvenliği, yapı ruhsatı ve faaliyet izni süreçlerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Özellikle otel, pansiyon, apart, yurt, AVM, ofis ve benzeri toplu kullanım alanlarında itfaiye yangın uygunluk raporu, ruhsatın alınması ve korunması açısından zorunlu hale gelmiştir. Bu yazıda, yangın uygunluk kavramı, ruhsat süreçleri ve işletmelerin uyması gereken temel mevzuat hükümleri ele alınmaktadır.
1. Yangın Uygunluk Nedir?
Yangın uygunluk; bir yapının, kullanım amacı doğrultusunda yangına karşı gerekli mimari, mekanik ve elektriksel önlemleri mevzuata uygun şekilde sağlaması anlamına gelir. Bu uygunluk, yetkili idareler tarafından yapılan inceleme ve denetimler sonucunda İtfaiye Yangın Uygunluk Raporu ile belgelenir.
Yangın güvenliğine ilişkin temel esaslar, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir. Yönetmelik; kaçış yolları, yangın kapıları, algılama–uyarı sistemleri, söndürme sistemleri ve organizasyonel tedbirleri zorunlu kılar.
2. Ruhsat Süreçlerinde Yangın Uygunluğun Yeri
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen yapılarda, yangın güvenliği artık sadece “ilk açılışta” değil, faaliyet süresince devam eden bir yükümlülüktür.
Özellikle konaklama tesisleri için;
-
Yapı kullanma izni,
-
Yangın güvenlik önlemlerinin tamamlanması,
-
İtfaiye uygunluk raporunun alınması ruhsat sürecinin temel unsurlarıdır
12.12.2025 itibarıyla yapılan düzenlemelerle birlikte, turizm amaçlı kiralanan konutlar da dâhil olmak üzere birçok yapı türü bu kapsama açık şekilde dahil edilmiştir.
3. Hangi Yapılar Yangın Uygunluk Raporu Almak Zorundadır?
Uygulamada itfaiye raporu talep edilen başlıca yapı türleri şunlardır:
-
Otel, motel, pansiyon, apart otel ,airbnb evleri
-
Öğrenci yurtları ve misafirhaneler
-
AVM, iş merkezleri, ofis binaları
-
Hastane, bakım evi, özel eğitim yapıları
-
Sinema, tiyatro,güzellik merkezleri , spor salonu gibi toplu kullanım alanları
-
Turizm amaçlı kiralanan konutlar (Airbnb): Aynı kiraya veren adına aynı binada izin belgesi düzenlenen bağımsız bölüm sayısının 5’i aşması hâlinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı zorunlu olup; kiralanabilecek bağımsız bölüm sayısı binanın en fazla %25’i ile sınırlıdır ve ruhsat için kat maliklerinin (site ise tüm site binalarının) oy birliğiyle karar alınması gerekir.
Bu yapıların tamamı, kullanım sınıfına göre yönetmelikte belirtilen özel şartları sağlamakla yükümlüdür .
4. Yangın Uygunluk Kapsamında Kontrol Edilen Temel Unsurlar
İtfaiye incelemelerinde genellikle aşağıdaki başlıklar değerlendirilir:
-
Kaçış yolları ve acil çıkış kapıları
-
Yangına dayanımlı kapılar ve bölmeler
-
Yangın algılama ve alarm sistemleri
-
Taşınabilir yangın söndürücüler
-
Sprinkler veya sabit söndürme sistemleri
-
Acil aydınlatma ve yönlendirme levhaları
-
Duman kontrol ve basınçlandırma sistemleri
Bu sistemlerin hem mevcut olması hem de çalışır durumda bulunması zorunludur.
5. İşletmeler İçin Uygulama Adımları
-
Mevcut durum analizi
Yapının ruhsat türü, kullanım amacı ve mevcut yangın sistemleri tespit edilmelidir. -
Mevzuata uygunluk kontrolü
Yönetmelikte belirtilen asgari şartlar sağlanıyor mu kontrol edilmelidir. -
Eksiklerin giderilmesi
Yangın kapısı, alarm sistemi, yönlendirme gibi eksikler tamamlanmalıdır. -
İtfaiye başvurusu
Gerekli belgelerle birlikte ilgili belediye itfaiye müdürlüğüne başvuru yapılır (ilgili belediye itfaiye başvuru rehberleri). -
Süreklilik
Yangın uygunluk, tek seferlik değil; bakım, denetim ve eğitimlerle sürdürülen bir süreçtir.
6. Sık Sorulan Sorular
S: Eski ruhsatım var, yine de itfaiye raporu gerekir mi?
C: Evet. Yapı kullanım amacı devam ediyorsa ve mevzuat güncellenmişse, mevcut ruhsat tek başına yeterli sayılmayabilir (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği).
S: Nihai kararı kim verir?
C: Yangın uygunluğuna ilişkin nihai değerlendirme yetkili belediye itfaiye müdürlüğü tarafından yapılır.
7. Kaynaklar
-
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Resmî Gazete, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=200712937&MevzuatTur=21&MevzuatTertip=5&utm_source - Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik – Uygulama Kılavuzu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı https://meslekihizmetler.csb.gov.tr/binalarin-yangindan-korunmasi-hakkinda-yonetmelik-kilavuzu-yayimlandi-haber-289797
-
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve Değişiklik Duyurusu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
https://www.csb.gov.tr/isyeri-acma-ve-calisma-ruhsatlarina-iliskin-yonetmelik-degisti-bakanlik-faaliyetleri-42948 -
İtfaiye Yangın Önlem ve Uygunluk Raporu Başvuru Süreçleri İlgili belediyelerin itfaiye müdürlükleri resmî başvuru rehberleri
İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı
https://itfaiye.ibb.gov.tr/tr/yangin-onlem-islemleri.html -
“Yangın sınavını geçemeyen işletmeye ruhsat yok” – Yönetmelik Değişikliği Haberi NTV
https://www.ntv.com.tr/ntvpara/yangin-sinavini-gecemeyen-isletmeye-ruhsat-yok-yoemelik-yururluge-girdi-1702859
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Yapıya özgü nihai uygunluk değerlendirmeleri yetkili idareler tarafından yapılır.